MR çekiminden önce: İmplantları, kontrast madde kullanımını ve çekim düzenlemelerini kontrol edin

MR istemini aldıktan sonra, önce istem formunu ve implant bilgilerini çekimin yapılacağı birime iletin. Özellikle kalp pili, derin beyin stimülatörü, koklear implant, anevrizma klipsi, ilaç pompası veya vücutta metal parçaları varsa, yalnızca “daha önce MR çektirdim” diye bu kez de çekim yapılabileceğini varsaymayın. Radyoloji biriminin cihazın tam olarak ne olduğunu ve bu çekimin koşullarını doğrulaması gerekir. Model bilgisini sağlayamıyorsanız, sonraki adıma karar vermeden önce birime eksik bilgileri nasıl tamamlayabileceğinizi sorun.[1][2]

Önemli noktalar

• İmplant kartını, ameliyat kayıtlarını, üretici ve model bilgilerini MR birimine iletin; doğrulamayı birim yapmalıdır. Cihazı kendi başınıza kapatmayın veya ayarlamayın.
• Her çekimde kontrast madde gerekmez. İstemi yapan hekime kontrast maddenin hangi soruyu yanıtlamak için kullanılacağını sorun. Daha önce kontrast maddeye verdiğiniz tepkileri, böbrek sorunlarınızı, hamilelik veya emzirme durumunuzu radyoloji birimine bildirin.
• Kapalı alan korkusu, ağrı, sırtüstü yatamama veya sedasyon ihtiyacını randevu almadan önce belirtin. Sedasyon için açlık ve eve dönüş düzenlemelerinde çekim ekibinin talimatlarını izleyin.

Randevu alırken hangi bilgileri vermelisiniz

İstem formunu MR birimine gösterin; çekilecek bölgeyi, kontrast madde kullanılıp kullanılmayacağını, randevu saatini ve önceki görüntülerin karşılaştırmaya yardımcı olup olmayacağını kontrol edin. Elektrotlar veya metal parçaları dahil olmak üzere vücudunuzdaki implantları, vücudunuza dışarıdan bağlı cihazları ve vücutta kalmış olabilecek metalleri listeleyin. İmplant kartını, ameliyat tarihini, üretici ve model bilgilerini ve ameliyat kayıtlarını sağlayın. Daha önce MR çektirmiş olsanız bile, bu çekimi yapacak birimden bilgileri yeniden kontrol etmesini isteyin.[1][2]

Şöyle sorabilirsiniz: “İmplant kartım burada. Model ve tüm bileşenlerle ilgili bilgiler, değerlendirme yapmanız için yeterli mi? Çekimden önce cihazla ilgili uzman birimin ayarlama yapması veya izlem sağlaması gerekiyor mu? Bilgiler yetersizse bunları tamamlamak için hangi hastaneye ya da üreticiye başvurmalıyım?” Randevu verilmesi, güvenlik taramasının tamamlandığı anlamına gelmez. Cihaz bilgileri eksikse radyoloji biriminin ek doğrulama yapması veya alternatif tetkikleri değerlendirmesi gerekebilir. Çekim alanına girebileceğinizi kendi başınıza varsaymayın.[1][2]

Kontrast madde kullanımı ve hazırlık nasıl netleştirilir

İstemi yapan hekime şunu sorun: “Bu çekimde kontrast madde hangi ek bilgiyi sağlayacak? Kontrastsız çekim yeterli olur mu?” Kontrastlı MR çekiminde gadolinyum içeren kontrast madde kullanılabilir. Daha önce kontrast madde sonrası yaşadığınız tepkileri, böbrek hastalığınızı veya böbrek nakli geçirdiğinizi; hamile olduğunuzu, hamilelik ihtimalinizi ya da emzirdiğinizi radyoloji birimine bildirin. Birim, böbrek fonksiyon testi gerekip gerekmediğine ve uygulanacak yönteme karar verecektir. Hamilelikte genellikle gadolinyum içeren kontrast maddelerden kaçınılır. Kullanım gerçekten gerekliyse, radyoloji birimi kullanılıp kullanılamayacağını değerlendirir.[1][2][3]

Çekimi yapacak birime aç kalmanız gerekip gerekmediğini, düzenli kullandığınız ilaçlarla ilgili ne yapmanız gerektiğini, kan testi gerekip gerekmediğini ve vücut dışındaki pompa veya sensörlerle ilgili ne yapılacağını sorun. Gereklilikler, çekime ve sedasyon planına göre değişebilir. İlaçlarınızı kendi başınıza bırakmayın veya tedavi cihazlarınızı çıkarmayın.[2]

Kapalı alan korkunuz varsa veya sırtüstü yatamıyorsanız ne yapmalısınız

Randevu alırken daha önce bir çekimi yarıda bıraktıysanız, kapalı alanlardan kaygı duyuyorsanız, ağrınız varsa veya sırtüstü yatmakta zorlanıyorsanız belirtin. Bu çekime uygun cihaz seçeneklerini, iletişim yöntemlerini ve rahat etmenizi sağlayacak önlemleri sorun. İlaç veya sedasyon gerekiyorsa, kimin reçete edeceğini, açlık koşullarını, izlemi ve yetişkin bir refakatçi gerekliliğini önceden netleştirin. Sakinleştirici ilaç kullanıldıktan sonra sizi götürüp getirecek birini ayarlayın; kendiniz araç kullanmayın.[2]

Çekim günü ve sonrasında

Personelin talimatlarına göre güvenlik taramasını tamamlayın, kıyafetlerinizi değiştirin ve izin verilmeyen metal eşyaları ve elektronik cihazları çıkarın. Refakatçinin çekim alanına girmesi gerekiyorsa, onun da güvenlik taramasından geçmesi gerekir. Çekimden önce kulak tıkacı veya kulaklık gibi işitme koruyucularının sağlandığından emin olun ve personeli nasıl çağıracağınızı öğrenin. Teknisyenin yönlendirmesine göre pozisyon alın. Çekim sırasında ağrı, olağandışı ısınma veya yanma gibi bir rahatsızlık hissederseniz hemen teknisyene bildirin.[1][2][4]

Kontrast madde kullanıldıktan sonra nefes darlığı, boğazda veya yüzde şişme gibi ciddi bir tepki gelişirse hemen sağlık personeline bildirin. Bu belirtiler hastaneden ayrıldıktan sonra ortaya çıkarsa derhal yerel acil yardım hizmetlerini arayın.[5]

Ayrılmadan önce raporun ne zaman çıkacağını ve sonuçları kimin açıklayacağını öğrenin. Başka bir hastaneden görüş alınması gerekiyorsa, tüm görüntü dosyalarını ve raporu nasıl alacağınızı netleştirin ve alıcı kurumdan dosyaları açabildiğini doğrulamasını isteyin. Kontrast madde kullanıldıysa, bir sonraki çekim ekibine bilgi vermek için ilacın adını ve yaşadığınız tepkileri kaydedin.

Sık sorulan sorular

Kalp pili olan biri kesinlikle MR çektiremez mi?

Her zaman böyle değildir. Bazı cihazlarla belirli koşullar altında çekim yapılabilir. Birimin tam modeli, bileşenleri ve çekim koşullarını doğrulaması gerekir; yalnızca cihazın adına bakarak karar verilemez.[2]

İmplant kartımı bulamıyorsam ne yapmalıyım?

Önce ameliyatın yapıldığı hastaneyle iletişime geçerek ameliyat kayıtlarını ve cihaz bilgilerini isteyin, ardından bunları MR birimine iletin. Bilgiler hâlâ yetersizse, ek bilgilerin nasıl edinileceğine veya başka bir tetkik seçilip seçilmeyeceğine birim karar verir.

Daha önce BT kontrast maddesi verilmiş olması, kontrastlı MR’ın güvenli olacağını gösterir mi?

Hayır. MR’da kullanılan gadolinyum içeren kontrast maddeler, BT’de yaygın kullanılan iyotlu kontrast maddelerden farklıdır. Daha önce kullanılan ilacı, yaşadığınız tepkinin nasıl geliştiğini ve nasıl müdahale edildiğini radyoloji birimine bildirin.[1]

Hamileysem veya hamile olma ihtimalim varsa yine de çekim yapılabilir mi?

Randevu alırken istemi yapan hekime ve radyoloji birimine bildirin. Çekimin gerekliliğini ve kontrast madde kullanılıp kullanılmayacağını birlikte değerlendirerek karar vereceklerdir. Bunu söylemek için çekim odasına girmeyi beklemeyin.[1]

Emzirirken kontrastlı çekimden sonra emzirmeyi bırakmak zorunda mıyım?

RadiologyInfo, radyoloji uzmanlarının gadolinyum içeren kontrast madde kullanımından sonra emzirmeye devam etmeyi genellikle güvenli kabul ettiğini belirtiyor. Yine de emzirdiğinizi birime bildirin ve kullanılacak ilaç ile kişisel durumunuza göre konuyu görüşün.[1]

Çekimden önce mutlaka aç kalmak gerekir mi?

Tüm MR çekimleri için geçerli tek bir kural yoktur. Çekilecek bölge, çekim yöntemi veya sedasyon düzenlemeleri gereklilikleri değiştirebilir. Çekimi yapacak birimin talimatlarını esas alın.[2]

Kaynaklar

[1] RadiologyInfo (Amerikan Radyoloji Koleji ve Kuzey Amerika Radyoloji Derneği): MR güvenliği, 2026-11-06 tarihinde kontrol edildi.

[2] RadiologyInfo: MR çekimine nasıl hazırlanılır, 2026-11-06 tarihinde kontrol edildi.

[3] RadiologyInfo: Hamilelikte MR güvenliği, 2026-11-06 tarihinde kontrol edildi.

[4] ABD FDA: MR çekiminden önce hastaların bilmesi gerekenler, 2026-11-06 tarihinde kontrol edildi.

[5] RadiologyInfo: Kontrast madde güvenliği, 2026-11-06 tarihinde kontrol edildi.