Tedavi için Çin’e tek başınıza gidebilir misiniz? Önce her gün ihtiyaç duyacağınız yardımları listeleyin

Tek başına seyahat edip edemeyeceğiniz; yolculuğu, muayene ve tedavi sürecini ve hastaneden ayrıldıktan sonraki bakımınızı yönetebilmenize, ayrıca hastanenin tetkikler, sizi alıp bırakacak kişi ve refakat konusundaki özel koşullarına bağlıdır. Önce yardım gereken işleri listeleyin; bunları kimin üstlenebileceğini ve o kişi gelemezse yerine kimin geçeceğini netleştirin. Ardından yanınızda birinin gelmesi gerekip gerekmediğine karar verin.

Önemli noktalar

• Hareket etme, ilaç kullanımı, iletişim, gece bakımı ve acil yardım isteme konularını ayrı ayrı değerlendirin. Yalnızca tanıya veya normalde tek başınıza seyahat edebilmenize göre karar vermeyin.
• Sedasyon, anestezi veya hastaneye yatış planlanıyorsa ya da hastaneden ayrıldıktan sonra yardıma ihtiyaç duyulacaksa, ilgili hastane ve servise sizi alıp bırakacak kişi, refakat ve ziyaret koşullarını önceden sorun.
• Refakat etmek, hasta adına tıbbi kayıtları almaya veya tıbbi karar vermeye yetkili olmak anlamına gelmez. Hastanın isteğine göre iletişim, bilgilere erişim ve temsil yetkilerini ayrı ayrı netleştirin. Hastaneden ayrılmadan önce bakımı fiilen üstlenecek kişinin sağlık ekibiyle bakım planını gözden geçirmesini ve gereken uygulamaları denemesini sağlayın.

Günlük işlerden başlayın

Evden çıkıştan eve dönüşe kadar yapılacak işleri zaman sırasına göre listeleyin: bagaj ve ilaçları taşıma, araçlara binip inme ve bir yerden başka bir yere geçme, tuvalet ve yemek ihtiyaçlarını karşılama, yol bulma ve hasta kaydı yaptırma, doktorun açıklamalarını anlama, ilaçları zamanında alma, belirtileri kaydetme ve gece yardım isteme. Her iş için hastanın bunu bağımsız yapıp yapamadığını, hatırlatmaya, fiziksel yardıma veya uzman desteğine ihtiyaç duyup duymadığını belirtin. Ardından ulaşım gecikmeleri, yorgunluk ve sağlık durumundaki değişikliklerin doğurabileceği ek yardım ihtiyacını değerlendirin.

Planlanan tetkik veya tedaviden sonra hastanın günlük işlerini yapma becerisinin geçici olarak değişip değişmeyeceğini doktorla görüşün. Normalde tek başına araçla yolculuk edebilmek, sedasyon sonrasında hastaneden tek başına ayrılabilmek anlamına gelmez. Günlük konuşmaları çevirebilmek de karmaşık tıbbi kararları doğru biçimde sözlü olarak çevirebilmek anlamına gelmez. Tek başına seyahat edenler de acil durumda ulaşılabilecek yerel ve uzaktaki kişilerin iletişim bilgilerini bırakmalıdır.

Refakatçi seçimi ve iş bölümü

Görevleri yalnızca akrabalık ilişkisine göre değil, bunları yapmaya istekli ve yeterli kişilere verin. Refakatçi adayına gereken zamanlarda gelip gelemeyeceğini, ne kadar süre bakım verebileceğini, kendi belgelerini, seyahatini, sigortasını ve ilaçlarını yönetip yönetemeyeceğini sorun. Hastanın hareket etmesine yardım edecek fiziksel gücü olup olmadığını ve hastanın mahremiyetine ve kararlarına saygı gösterip gösteremeyeceğini değerlendirin. Hastayı bir yerden başka bir yere geçirmeye yardım veya gece bakımı gerekiyorsa, kişinin bunu gerçekten güvenle yapabildiğini doğrulayın. Bir kişi tüm görevleri üstlenemiyorsa iş bölümü yapın, vardiya düzenleyin veya uygun bir uzman bulun.

Ulaşım, randevular ve ödemeler, soruların kaydedilmesi, ilaçların kontrolü, gece gözlemi ve acil iletişimden kimin sorumlu olduğunu yazın. Hastaneye tıbbi tercüman için randevu alınıp alınamayacağını, hizmetin nasıl sunulduğunu ve ücretini sorun. Aileden birinin günlük Çince konuşabilmesi, kendiliğinden tıbbi tercümanlık yapabilecek yeterlilikte olduğu anlamına gelmez. Profesyonel bakım gerekiyorsa hastaneye veya yetkin hizmet sağlayıcıya gerçekte hangi hizmetleri sunabildiğini sorun. Eğitimsiz kişilerin kendi başlarına ilaç dozlarını, cihaz ayarlarını veya diğer tedavileri değiştirmesine izin vermeyin.

Hastanenin refakat koşullarını ve yetkileri netleştirin

İlgili hastane yerleşkesine ve servise şunları sorun: Hangi tetkik, anestezi veya hastaneden ayrılma aşamalarında yetişkin birinin hastayı alıp bırakması ya da gözlemlemesi gerekiyor? Serviste kaç refakatçiye izin veriliyor, hangi saatlerde içeri girilebiliyor, kimlik veya refakatçi kartı gerekiyor mu? Refakatçi vizitlere ve taburculuk eğitimine katılabiliyor mu, gece kalmasına izin veriliyor mu, yatak veya koltuk bulunuyor mu? Bakım hizmetleri ve ücretleri neler? Özel servislerde farklı kısıtlamalar olabilir. Seyahati planlamadan önce somut yanıtlar alın.

Hasta kendini ifade edebiliyorsa, iletişime kimin katılmasını ve hangi bilgileri öğrenmesini istediğine önce kendisi karar vermelidir. Refakatçi, hastanın onayıyla not alabilir ve yardımcı olabilir; ancak refakat etmek, ödeme yapmak, tıbbi kayıtları almak ve tıbbi karar vermek ayrı yetkilerdir. Hasta adına tıbbi kayıtların alınması gerekiyorsa kimlik, temsil ilişkisi ve yetkilendirme için gereken belgeleri hastaneyle doğrulayın. Yurt dışında düzenlenmiş belgeler için de ek belge gerekip gerekmediğini önceden sorun. Hasta kendini ifade edemiyorsa veya acil bir durum varsa hastaneden uygulanacak işlemleri ve iletişime geçilmesi gereken kişileri açıklamasını isteyin. Tek bir yetkilendirmenin her durumu kapsadığını varsaymayın.

Hastaneden ayrılmadan önce konaklama yerindeki bakımı uygulayarak deneyin

Sağlık ekibinden, hasta ve bakımı fiilen üstlenecek kişiyle birlikte hastaneden ayrıldıktan sonraki ilaç listesini, kontrol randevularını, hareket kısıtlamalarını ve yardım isteme yollarını gözden geçirmesini isteyin. Tedavi ekibinin düzenlemesine göre hasta veya hastanın onayıyla sorumluluk alan kişi; ilaçların adını, dozunu, kullanım zamanını ve ilaçları kimin hazırlayıp kullanacağını kendi sözleriyle anlatsın. Anlaşılmayan noktaları sağlık ekibinden yeniden açıklamasını isteyin.

Konaklama yerine döndükten sonra hastanın yer değiştirmesi, cihaz kullanımı veya yara bakımı için gerçekten bir bakıcının yardımı gerekiyorsa, önce sağlık ekibinden bu işleri kimin üstleneceğini değerlendirmesini ve gerekli hareketleri göstermesini isteyin. Ardından sorumlu kişi bunları gözetim altında denesin ve yapabildiği doğrulansın. Alınan eğitimi veya kişinin becerisini aşan işlemleri uzmanlara bırakın. İlk gece için ulaşımı, yemek ve tuvalet ihtiyaçlarını, gece bakımını ve iletişime geçilecek kişileri planlayın. Gerekli bakımı güvenle yapabilecek kimse yoksa veya uygulama denemesinde yeterlilik doğrulanmadıysa, hastaneden ayrılmadan önce ekipten bakım düzenini ve seyahat planını değiştirmesini isteyin; kendi başınıza zorlayarak idare etmeye çalışmayın.

Tedavi ekibinden, hastanın durumuna göre hangi değişikliklerin izlenmesi gerektiğini, ne zaman kiminle iletişime geçileceğini ve ne zaman hemen acil servise başvurulacağını yazmasını isteyin. Çin ana karasında ani bilinç bozukluğu, ciddi nefes darlığı veya göğüs ağrısı gibi acil ve ağır durumlarda 120’yi arayın. Adresi, belirtileri ve iletişim telefonunu açıkça belirtin; çağrı görevlisinin yönlendirmelerine uyun. Rutin danışma yanıtını beklemeyin. Hong Kong, Makao, Tayvan ve diğer bölgelerde yerel acil yardım yöntemlerini kullanın.

Yedek refakatçi ve ülkenize döndükten sonraki bakımı planlayın

Refakatçi hastalanabilir, uçağı kaçırabilir veya servise giremeyebilir. Yerine kimin geçebileceğini, ne zaman gelebileceğini, hangi görevleri hastanenin veya uzmanların üstlenmesi gerektiğini ve hastanın onayı alındıktan sonra gerekli bilgilerin nasıl devredileceğini önceden kararlaştırın. Yedek kişi hastanın bulunduğu yeri, görevlerini, ilaç listesini ve acil iletişim bilgilerini bilmelidir. Şifreleri veya tüm tıbbi kayıtları ayrım gözetmeden paylaşmayın. Bakım veren kişinin de dinlenmeye ihtiyacı vardır.

Ülkenize dönmeden önce Çin’deki tedavi ekibine henüz çıkmamış sonuçları, yapılması gereken kontrolleri ve sürdürülmesi gereken tedavileri sorun. Ülkenizde bakımı devralacak ekiple iletişime geçerek hastayı kabul edip etmeyeceklerini, ilk randevu zamanını ve tıbbi kayıtların, ilaç listesinin ve tetkik belgelerinin nasıl ulaştırılacağını netleştirin. Ülkenizdeki ilk muayeneye kadar beklenen sonuçları kimin takip edeceğini ve soruları kimin yanıtlayacağını her iki ekiple de açıkça belirleyin. Hastanın kabulü veya randevu henüz kesinleşmediyse, bakım devrini ve seyahat planını düzenlemek için tedavi ekibiyle iletişime geçin. Dönüş yolculuğu ve bekleme süresi için bakım ile acil yardım yollarını hazırlayın.

Sık sorulan sorular

Her hasta yanında bir aile üyesi getirmek zorunda mı?

Her zaman değil. Kişinin becerileri, planlanan tedavi ve hastanenin koşulları birlikte değerlendirilmelidir. Bazı görevleri, buna izin verilen yerel kişiler veya profesyonel hizmetler üstlenebilir.

Tek bir refakatçi kesinlikle yeterli olur mu?

Her zaman değil. Bakım görevlerini, fiziksel gücü ve gece düzenini değerlendirin. Hastanın yer değiştirmesine yardım veya profesyonel bakım gerekiyorsa, ilgili becerilere sahip başka birini bulun.

Akraba yerine bir arkadaş refakat edebilir mi?

Hasta, arkadaşının hangi aşamalara katılabileceğini hastaneyle netleştirebilir. Tıbbi kayıt başvurusu ve diğer temsil işlemleri için gereken belgeler ile yetkileri ayrı ayrı doğrulayın.

Sedasyonla yapılan bir tetkikten sonra otele tek başıma dönebilir miyim?

İşlemi yapacak hastanenin taburculuk koşullarını önceden sorun. Bazı sedasyon uygulamalarından sonra yetişkin birinin sizi alıp bırakması ve gözlemlemesi gerekir. Normaldeki hareket becerinize dayanarak tek başınıza dönebileceğinizi varsaymayın.

Refakatçi, sağlık ekibinin açıklamasını dinledikten sonra cihazları kullanabilir mi?

Önce tedavi ekibi, refakatçinin cihazı kullanmasının gerekip gerekmediğini belirlemeli, kullanımını göstermeli ve kişinin uygulamadaki yeterliliğini kontrol etmelidir. Alınan eğitimi veya kişinin becerisini aşan işlemleri uzmanlara bırakın.

Hasta, refakatçinin sağlık durumuyla ilgili her şeyi bilmesini istemiyorsa ne yapmalı?

Sağlık ekibine kimin hangi görüşmelere katılmasını istediğinizi ve verdiğiniz yetkinin kapsamını açıklayın. Doktorla yalnız görüşmeyi de isteyebilirsiniz. Bunun nasıl uygulanacağını hastanenin süreçlerine göre netleştirin.

Refakatçi son anda gelemezse ne yapmalı?

Önceden kararlaştırılan yedek kişiyle iletişime geçin ve görevi kimin devralacağını servise bildirin. Temel bakım görevleri için uygun kimse yoksa hastaneden yeniden düzenleme yapmasına yardım etmesini isteyin. Gerekirse tedavi ekibiyle seyahat planını değiştirmeyi görüşün.

Kaynaklar

• Çin Ulusal Sağlık Komisyonu: Sağlık Kurumlarında Tıbbi Kayıtların Yönetimine İlişkin Düzenleme (2013 sürümü): Hasta adına tıbbi kayıtların kopyasını almak için başvuruda gereken kanıtlayıcı belgeler.
• ABD AHRQ: Hastaların ve ailelerin taburculuk planlamasına katılımı: Taburculuk eğitimi, kişinin kendi sözleriyle anlatarak anladığını doğrulaması ve bakıma katılım.
• Birleşik Krallık Gloucestershire Hospitals: Sedasyon sonrası taburculuk talimatları: Bu kurumun acil servisinde uygulanan sedasyon sonrasında hastayı alıp bırakmaya ilişkin bir örnek; geçerli koşullar başvurulacak hastaneden öğrenilmelidir.
• ABD CDC: Tıbbi amaçlı seyahat: Seyahat öncesinde tıbbi ekiple komplikasyonların ve bakım düzenlemelerinin görüşülmesi.
• Pekin Belediyesi tarafından yeniden yayımlanan Çin Ulusal Sağlık Komisyonu bilgisi: 120 acil yardım hattı: Çin ana karasında acil ve ağır durumlarda yardım isteme ve arama sırasında verilecek bilgiler.