TR
English简体中文繁體中文Türkçe✓EspañolBahasa MelayuBahasa IndonesiaTiếng ViệtPortuguêsРусский

Yalnızca tamamlanmış dil sürümleri gösterilir.

Görüşelim

Koroner anjiyografi: Randevudan dönüş yolculuğuna kadar önceden netleştirmeniz gerekenler

EastMedGo

Doktorunuz planlı koroner anjiyografi öneriyorsa uçak bileti almadan önce şunları doğrulayın: Hastanedeki randevunuz kateterle anjiyografi için mi, yoksa koroner BT için mi; sonuçlar çıktıktan sonra aynı seansta girişimsel tedavi yapılabilir mi; mevcut durumunuz seyahate uygun mu? Yeni başlayan veya giderek kötüleşen göğüs ağrısı, nefes darlığı, soğuk terleme ya da bayılma gibi belirtiler varsa bulunduğunuz yerde derhal acil değerlendirme yapılmalıdır; yurt dışındaki randevunuzu beklemeyin.

Okurken dikkat edilecek noktalar

  • Kateterle koroner anjiyografi, koroner damarları görüntülemek için kullanılır; koroner BT'de genellikle toplardamardan kontrast madde verildikten sonra tarama yapılır; kateterle anjiyografide ise atardamardan bir kateter ilerletilir. İnceleme, ek tedavi gerektiren sorunları ortaya çıkarabilir; ancak anjiyografiye onay vermeniz, stent takılmasına da onay verdiğiniz anlamına gelmez.
  • Önceki tetkiklerinizi, böbrek sorunlarınızı, kontrast maddeye karşı reaksiyonlarınızı ve kullandığınız tüm ilaçları ekibe bildirin. Hangi ilaçlarda değişiklik yapılacağı konusunda doktorunuz size özel talimat verecektir.
  • İşlem odası planlamasını, hastaneden ayrılma zamanını, giriş yerinin bakımını, refakat gerekliliğini ve ne zaman uçabileceğinizi sizi kabul eden tedavi ekibiyle doğrulayın. Tedavi planı değişirse dönüş yolculuğunuz da değişebilir.

Yola çıkmadan önce randevuyu ve onam kapsamını doğrulayın

Sizi kabul edecek bölümden hasta adını, hastaneyi ve yerleşkesini, başvuru yerini, saatini, tetkikin adını ve iletişim kurulacak kişiyi yazılı olarak doğrulamasını isteyin. Randevudan önce bu incelemeyle hangi sorunun yanıtlanmasının amaçlandığını netleştirin: Önceki belirtileriniz ve tetkik sonuçlarınız neden kateterle anjiyografi gerektiriyor? Başka hangi seçenekler var? Anjiyografide darlık saptanırsa aynı seansta balonla genişletme veya stent takılması mümkün mü?

Doktorunuzdan, durumunuzu dikkate alarak incelemenin olası yararlarını, alternatiflerini ve size özgü riskleri açıklamasını isteyin. Durumu stabil olan bazı hastalarda önce koroner BT veya başka girişimsel olmayan tetkikler düşünülebilir; uygunluk, belirtilere ve mevcut tetkik sonuçlarına bağlıdır. Giriş yerinde morarma veya ağrı olabilir; ayrıca kanama, damar hasarı, kontrast maddeye karşı reaksiyon veya böbrek hasarı gelişebilir. Kalp krizi ve inme gibi ciddi komplikasyonlar nadirdir. Kişisel riskiniz, sağlık durumunuza ve girişimsel tedavi gerekip gerekmediğine bağlıdır; ekipten bunları nasıl önlediklerini ve nasıl müdahale ettiklerini açıklamasını isteyebilirsiniz.

İşleme girişimsel tedaviyle devam edilmesi mümkünse beklenen yararları, riskleri, alternatifleri, maliyeti ve sonrasında kullanılacak ilaçları önceden öğrenin; hangi durumlarda önce sizinle görüşülmesini istediğinizi belirtin. Tanısal anjiyografi, gerekirse eklenecek damar fonksiyonu veya damar içi görüntüleme tetkikleri ve girişimsel tedavi için ayrı ayrı nasıl onam gerektiğini ve ücretlerin nasıl hesaplandığını sorun. Sol ana koroner damar veya birden fazla damarı ilgilendiren karmaşık lezyonlar saptanır ve tedavi seçimi net olmazsa kardiyoloji, girişimsel kardiyoloji ve kalp cerrahisi gibi uzmanlıkları içeren bir kalp ekibinin ilaç tedavisini, aşamalı girişimsel tedaviyi veya baypası görüşmesi gerekebilir; yalnızca darlık yüzdesi, hangi seçeneğin en uygun olduğunu belirleyemez. Seyahat planı veya onam kapsamı değişirse aileyle hastaneden kimin iletişime geçeceğini ve ne zaman yeniden açıklama yapılacağını sorun. Yeni başlayan akut göğüs ağrısı gibi belirtiler ortaya çıkarsa önce en yakın sağlık kuruluşundan yardım alın; randevu onayını beklemeyin.

İlaç listenizi ve önceki tıbbi belgelerinizi iletin

Yakın tarihli EKG'nizi, kalp tetkiki sonuçlarınızı, önceki koroner damar görüntülerinizi ve raporlarını, daha önce takılan stentlere veya yapılan baypasa ait kayıtları sizi kabul edecek ekibe gönderin. Orijinal görüntüleri açıp açamadıklarını ve eksik belge olup olmadığını sorun. Rapordaki tarih ve hastane bilgileri orijinal dosyalarla eşleşmelidir. Hastaneye yakın tarihli böbrek fonksiyon testleri, tam kan sayımı veya pıhtılaşma testleri gerekip gerekmediğini ve bunların ne zaman tamamlanması gerektiğini sorun.

İlaçların etken madde adlarını, dozlarını, alınma saatlerini, alerjilerinizi ve istenmeyen reaksiyonlarınızı listeleyin; reçetesiz ilaçları ve takviyeleri de ekleyin. Özellikle antikoagülan, antitrombosit veya diyabet ilacı kullanıp kullanmadığınızı; böbrek sorununuz, geçmişte kontrast maddeye karşı reaksiyonunuz veya gebelik olasılığınız olup olmadığını doktorunuza bildirin. Daha önce kontrast maddeye karşı reaksiyon yaşadıysanız o sıradaki belirtileri ve yapılan müdahaleyi anlatın; ekipten bu kez nasıl bir yaklaşım uygulanacağını açıklamasını isteyin. İlaçlarınızı kendi kendinize bırakmayın; hastane ilaç değişikliği isterse ilacın tam adını, son dozu ne zaman alacağınızı, ne zaman yeniden başlayacağınızı ve emin olmadığınızda kiminle iletişime geçeceğinizi doğrulayın. Aç kalma ve su içme konusunda da hastanenin size verdiği talimatları uygulayın.

İşlem günü ve hastaneden ayrılmadan önce

Randevu saatinde başvurun; kimliğinizi, ilaç listenizi, orijinal tıbbi belgelerinizi ve iletişim kurulacak kişinin bilgilerini yanınıza alın. Refakatçinizi ve hastaneden ayrılırken ulaşımınızı önceden ayarlayın; gece boyunca refakat gerekip gerekmediği anesteziye, sedasyona ve hastane kurallarına bağlıdır. İşlem genellikle el bileğindeki veya kasıktaki bir atardamardan yapılır; lokal anesteziden sonra kateter ilerletilir. Çoğu kişi uyanık kalır; bazı kişilere sakinleştirici verilebilir. Kontrast madde verildiğinde bazı kişiler kısa süreli sıcaklık veya idrar yapma hissi yaşayabilir; rahatsızlık hissederseniz hemen sağlık ekibine bildirin. Kateter çıkarıldıktan sonra ekip, giriş yoluna göre bası veya başka bir kanama durdurma yöntemi uygular. İşlemden sonra sağlık ekibi giriş yerini ve genel durumunuzu izler; izlem süresi giriş yoluna, girişimsel tedavi yapılıp yapılmadığına ve kişisel durumunuza göre değişir. İşlem sırasında veya sonrasında göğüs ağrısı, nefes almada güçlük, kaşıntı, baş dönmesi veya giriş yerinde rahatsızlık olursa hemen sağlık ekibine bildirin.

Hastaneden ayrılmadan önce doktorunuzdan hangi damarda ne saptandığını, bunun belirtilerinizle ilişkili olup olmadığını ve sonraki adımlara ilişkin önerilerini açıklamasını isteyin; önce ilaçların, ek tetkiklerin veya diğer tedavi seçeneklerinin görüşülmesi gerekip gerekmediğini netleştirin. Anjiyografi raporunu, görüntülere erişim bilgilerini ve taburculuk belgenizi alın. Girişimsel tedavi yapıldıysa ayrıca tedavi kaydını, işlem yapılan damar ve yerleştirilen implantlara ilişkin bilgileri, görüntülere erişim bilgilerini ve güncellenmiş ilaç listenizi alın. Yara bakımını nasıl yapacağınızı, ne zaman duş alabileceğinizi ve hareket edebileceğinizi, böbrek fonksiyonlarının yeniden kontrol edilmesi gerekip gerekmediğini, kontrol randevusunun zamanını ve henüz çıkmamış sonuçları kimin takip edeceğini sorun. Hemşireden, sizin giriş yerinize göre kanama veya hızla büyüyen ağrılı bir şişlik olduğunda nasıl bası uygulayacağınızı ve ne zaman acil yardım çağıracağınızı göstermesini isteyin; gece ve gündüz iletişim yöntemlerini de yazdırın. Hastanın kendisinden veya hastanın onayıyla bakımını fiilen üstlenen kişiden ilaç kullanımı, yara bakımı ve yardım isteme talimatlarını kendi sözleriyle tekrar etmesini isteyin; gerekirse önceden tıbbi tercüman ayarlayın.

Dönüş yolculuğu ve olağan dışı durumlar

Doktorunuzdan mevcut sağlık durumunuza, stent takılıp takılmadığına, giriş yerine ve iyileşme durumunuza göre uçup uçamayacağınızı ve gerekli kontrol zamanlarını yazılı olarak belirtmesini isteyin; yalnızca önceden alınmış biletin tarihine göre dönmeyin. Ülkenize döndükten sonra sizi takip edecek kardiyoloji birimiyle önceden iletişime geçin; raporları ve görüntüleri kimin teslim alıp okuyabileceğini, ilk kontrol zamanını, ilaçları kimin yazmaya devam edeceğini ve tamamlanmamış tetkikleri kimin takip edeceğini doğrulayın. Stent takıldıysa antitrombosit ilaçlarınızı taburculuk ekibinin planına göre kullanın, kendi kendinize bırakmayın. İlaç adlarını, dozlarını ve yeniden değerlendirme zamanını içeren ilaç listenizi yanınıza alın; ülkenize döndükten sonra reçete ve ilaç teminini doğrulayın. Bir dozu atlarsanız, ilaçlarınız bitmek üzereyse veya ekibe ulaşamazsanız nereden yardım alacağınızı ekibin yazmasını isteyin. Kanama olursa veya ilaca ulaşamazsanız tedavi ekibiyle zamanında iletişime geçin; ne yapılacağına doktor karar vermelidir. Ciddi kanamada hemen acil yardım isteyin, yanıt beklemeyin. Düzenlemeler henüz kesinleşmediyse bilet değişikliği ve konaklama için esneklik bırakın.

Giriş yerinde kanama varsa sağlık ekibinin öğrettiği yere ve yönteme göre hemen kesintisiz bası uygulayın ve yardım isteyin. Kanama fazlaysa, fışkırıyorsa, hızla artıyorsa veya basıya rağmen durmuyorsa hemen yerel acil yardım hizmetini arayın; beklerken giriş yerine bası uygulamayı sürdürün ve acil çağrı görevlisinin talimatlarına uyun.

Dışarıya kanama görmeseniz bile el bileği veya kasıktaki giriş yerinde hızla büyüyen, ağrılı bir şişlik ya da sertlik oluşursa sağlık ekibinin gösterdiği şekilde giriş yerine hemen bası uygulayın ve yerel acil yardım hizmetini arayın. Beklerken basıyı sürdürün ve acil çağrı görevlisinin talimatlarına uyun. Hastaneden ayrılmadan önce ekipten, sizin giriş yolunuza ve kullanılan kanama durdurma yöntemine uygun adımları açıklamasını isteyin.

Kasıktan giriş yapılan bir işlemden sonra yeni başlayan şiddetli kasık, alt karın veya bel ağrısı olursa görünür kanama olmasa bile derhal bulunduğunuz yerdeki acil serviste değerlendirilin. Buna bayılma, ciddi rahatsızlık veya hızla kötüleşme eşlik ediyorsa yerel acil yardım hizmetini arayın. Tıbbi yardım almak yerine kendi kendinize karnınıza veya sırtınıza bası uygulamayın.

Sürekli ve şiddetli göğüs ağrısı, aniden başlayan şiddetli nefes darlığı, bayılma, yüzde kayma, vücudun bir tarafında güçsüzlük veya konuşma güçlüğü ya da giriş yapılan taraftaki el veya ayakta soğukluk, solukluk veya uyuşma olursa hemen yerel acil yardım hizmetini arayın; kendiniz araç kullanmayın. Bu belirtiler tek başına giriş yerine bası uygulamanız gerektiği anlamına gelmez. Giriş yerinde başka bir ağrı, artan şişlik veya ateş olursa en kısa sürede tedavi ekibiyle iletişime geçin veya yakındaki bir sağlık kuruluşuna başvurun.

Sık sorulan sorular

İncelemede darlık saptanırsa mutlaka stent takılır mı?

Her zaman değil. İncelemeden önce olası sonuçları, sonraki seçenekleri ve onam kapsamını görüşün; nihai plan, inceleme sonuçlarına ve o sıradaki sağlık durumunuza bağlıdır.

Girişin el bileğinden mi yoksa kasıktan mı yapılacağını ben seçebilir miyim?

Tercihinizi belirtebilir ve doktorunuzdan planlanan giriş yerini ve nedenini açıklamasını isteyebilirsiniz. Nihai giriş yolu, damarlarınızın durumuna ve işlemin gerekliliklerine göre belirlenir.

Sabah ilaçlarımı her zamanki gibi almalı mıyım?

Kendi kendinize değişiklik yapmayın. Tam ilaç listenizi sizi kabul edecek ekibe verin; işlem günü ve sonrasındaki düzenlemeleri her ilaç için ayrı ayrı netleştirin. Özellikle antikoagülan veya antitrombosit ilaçlarınızı kendi kararınızla bırakmayın.

Yalnızca yazılı raporu aldım; ülkeme döndüğümde kontrol için yeterli mi?

Öncelikle raporu yanınıza alın; ayrıca hastaneye orijinal anjiyografi görüntülerini ve girişimsel tedavi kayıtlarını nasıl edinebileceğinizi sorun. Ülkenizde sizi değerlendirecek doktordan bunları açıp okuyabildiğini doğrulamasını isteyin. Eksik bir belge varsa işlemin yapıldığı hastaneden bunu sonradan nasıl alabileceğinizi öğrenin.

İşlem günü otele tek başıma dönebilir miyim?

Önce sedasyon uygulanıp uygulanmayacağını, yetişkin bir refakatçi ve gece bakımının gerekip gerekmediğini sorun; ardından ulaşımınızı ayarlayın. Araç kullanabileceğinizi veya tek başınıza bir araçla yolculuk edebileceğinizi varsaymayın.

İşlem sırasında beklenmedik şekilde stent takılırsa mevcut uçak biletimle ülkeme dönebilir miyim?

Önce ekipten dönüş zamanını, kontrolleri ve ilaç düzenlemelerini yeniden değerlendirmesini isteyin. Ülkenize döndüğünüzde takibinizi üstlenecek bir doktor olduğunu ve reçeteli ilaçlarınıza kesintisiz ulaşabileceğinizi doğruladıktan sonra biletinizi değiştirip değiştirmeyeceğinize karar verin.

Kaynaklar

WhatsApp'tan yazınE-posta